TARIX · DALIL BILAN ISHLASH

Bir voqea.
Uch nuqtai nazar.

Quyidagi uch matn muallif yaratgan xayoliy mashq manbalaridir. Ular haqiqiy tarixiy hujjat yoki iqtibos emas.

Vaziyat

Xayoliy shaharda yangi kutubxona ochildi. “Kutubxona hamma aholining hayotini yaxshiladi” degan da’voni tekshiring.

A · Tashkilotchi nutqi

“Kutubxonamiz hammaga bilim beradi. Shahrimizda endi o‘qimaydigan odam qolmaydi.”

Bilamiz: tashkilotchining maqsadi va umidi. Bilmaymiz: real foydalanish darajasi.

B · Bir oylik ro‘yxat

60 tashrif qayd etilgan. 40 tasi o‘quvchilar, 20 tasi boshqa tashriflar. Yagona foydalanuvchilar soni qayd etilmagan.

Bilamiz: tashriflar soni. Bilmaymiz: 60 xil odam kelganmi?

C · Mahalla fuqarosi xati

“Kitoblar qiziq, ammo ish vaqtim kutubxona vaqtiga to‘g‘ri keladi. Dam olish kuni ochilsa, borardim.”

Dalilni baholang

Qaysi manba niyatni, qaysisi kuzatuvni bildiradi?
60 tashrifni 60 kishi deb yozish mumkinmi?
“Hamma” da’vosini tekshirish uchun qanday qo‘shimcha ma’lumot kerak?

Namunaviy ehtiyotkor xulosa

Kutubxona birinchi oyda ishlatilgan: ro‘yxatda 60 tashrif bor. Bu barcha aholi foyda ko‘rganini tasdiqlamaydi. Ish vaqti ayrim foydalanuvchilarga to‘sqinlik qilishi mumkin; buning ko‘lamini bilish uchun ko‘proq suhbat va yagona foydalanuvchilar qaydi kerak.